بُغض الیورهای کوچک!

ترجمه: مهتاب صفرزاده

الیور تویست، دختر كبریت‌فروش، جودی آبوت و... قهرمانان دوران كودكی بسیاری از ما بوده‌‌اند؛ قهرمانانی كه سعی كردیم در كنار آن كه از آن‏ها می‌آموزیم، برای محرومیت‌های آن‏ها چاره كنیم.
بزرگتر كه شدیم تلاش كردیم، اما گویا تلاش­مان برای رفع محرومیت‌هایشان چندان رضایت‌بخش و كافی نبود؛ چرا كه در كنار ما، در دنیای ما و در قرنی كه زندگی می‌كنیم، دویست و پنجاه میلیون الیور در سراسر جهان به زندگی فقیرانه‌شان خو گرفته و تلاش می‌كنند زندگی و رنج‌های آن‏ را به دوش بكشند...

آن‏چه در پی می­آ‌ید، گزارشی است از آخرین وضعیت «كودكان كار» در سراسر جهان كه توسط دیده‌بانان حقوق بشر (hrw)؛ سازمان بین‌المللی كار (ILO) و صندوق حمایت از كودكان سازمان ملل (unicef) تهیه و در نخستین روزهای فوریه 2007 انتشار یافت.

بر اساس آخرین آمار سازمان بین‌المللی كار (ILO) كه در روزهای ‌آغازین فوریه 2007 اعلام شد، نزدیك به دویست و پنجاه میلیون كودك پنج تا چهارده سال جزو كودكان كار بوده و اغلب آن‏ها در كشورهای پیشرفته در حال بیگاری‌اند. از این تعداد، صد و بیست میلیون نفر به صورت تمام وقت در اختیار كارفرمایان قرار داشته و به صورت قانونی - ظاهرا قانونی- و غیرقانونی اوامر آن‏ها را اطاعت می‌كنند.

آمارها نشان می‌دهد، كشورهای آسیایی با فراوانی شصت و یک درصد بالاترین آمار كودكان كار را به خود اختصاص داده‌اند و در جایگاه بعدی كشورهای آفریقایی با سی و دو درصد و آمریكی لاتین با هفت درصد قرار دارند.

بر همین اساس، شاخص‌ترین زمینه‏ی كاری كودكان كار در مناطق روستایی، زمین‌های زراعی و در مناطق شهری، كارهای خدماتی و پادویی انواع شركت‌های تجاری و اكثرا تولیدی بزرگ و كوچك است. فراموش نكنیم گروهی كه در این مراكز بیگاری می‌كنند، خوش‌شانس‌تر از هم‏سالان‌شان هستند، چرا كه توانسته‌اند از كمند گروه‌های تبهكار چون قاچاقچیان اسلحه، اعضای بدن، مواد مخدر و فروش دخترها و پسرها به منظور انجام امور غیراخلاقی گریخته و در امان بمانند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد، بسیاری از كودكان كه به گروه كودكان كار نمی‌پیوندند، در خانواده به كار گرفته شده و از سن چهار سالگی تا هفده سالگی به عنوان بازوی فعال خانواده، انواع مسئوولیت‌ها از نگهداری از خواهر و برادرهای كوچك‌تر تا كار بر روی زمین زراعی را می‌پذیرند.

در برخی موارد، درآمد این كودكان بخش عمده‌ی از نیازهای مالی خانواده را بر طرف می‌كند؛ به ویژه در خانواده‌های نیازمندی كه والد یا والدین به بیماری خاصی چون سرطان، ایدز، معلولیت و... دچار هستند.

اگر بتوان كار كودكان را به عنوان ضرورتی برای كمك به معیشت خانواده‌های نیازمندشان دانسته و به دیده اغماض به آن نگریست، اما یا می‌توان چشم بر روی تبعات منفی ناشی از كار كودكان چون ترك تحصیل و بیماری آن‏ها بست؟

مرگ جسم و جان

گزارش‌های سازمان‌هایی چون سازمان بین‌المللی كار، دیده‌بانان حقوق بشر، دیده‌بانان حقوق كودكان و یونیسف نشان از شرایط بسیار نامطلوب كودكان كار در سراسر جهان دارد. تحمل ساعت‌‌ها كار طولانی در شریط نامطلوب و غیرانسانی، قرار داشتن در معرض انواع آسیب‌های جسمی و روحی، كار در زیرزمین‌های نمور و تاریك كه عامل اصلی بروز بیماری‌هایی چون رماتیسم مفصلی و قلبی و كم‌بینایی است، بیماری‌های ریوی به ویژه درباره‏ی كودكان كاری كه در كارخانه‌های آرد و سیمان و یا كارگاه‌های قالیبافی كار می‌كنند، سوءتغذیه و اختلال در رشد جسمی و ذهنی و تخریب روانی كودكان، همه مصادیقی از ظلم علیه این انسان‌های بی‌گناه و بی‌پناه است. كافی است تنها به دو نمونه از این رنج‌ها بنگریم:

كودكانی كه در كارخانه‌های ابریشم‌بافی هند كار می‌كنند، مجبور هستند تا برای پاك كردن پیله‌های كرم ابریشم دستان كوچك خود را در آب داغ وارد كرده و بوی نامطلوب انواع مواد شیمیایی به ویژه مواد شیمیایی موجود در آب داغ را استنشاق كرده و باز هم به كار طاقت‌فرسی خود ادامه دهند.
بالاترین آمار ابتلا به بیماری‌های ریوی و در نهایت سرطان ریه و دستگاه تنفسی، قطع انگشتان دست به دلیل كار با دستگاه‌های ریسندگی و رماتیسم مفصلی و حساسیت پوستی به دلیل تماس دایمی با آب متعلق به كودكانی است كه در كارخانه‌های ابریشم‌بافی هند كار می‌كنند.

برخی دیگر از آمارها نشان از شریط نامطلوب كودكانی دارد كه در مزارع نیشكر السالوادور مشغول به كار هستند. به طوری كه این كودكان مجبورند چیزی حدود نه ساعت در گرمی طاقت‌فرسای آفتاب به آتش زدن ساقه‌های نیشكر در فصل برداشت محصول بپردازند، كه آمار بالای سوختگی دست و پا و حتی صورت این كودكان و مرگ در اثر آلودگی زخم‌ها، نگرانی بسیاری از سازمان‌های مسئوول را برانگیخته است؛ اما كارفرمایان بدون توجه به این قبیل مسایل كماكان از كودكان كار برای آتش زدن مزارع نیشكر خود بهره‌كشی می‌كنند.

ترك تحصیل، از دست دادن زندگی آرام مانند سایر كودكان، قرار گرفتن در معرض انواع تهاجم‌ها، سوءاستفاده­ی جنسی، كاهش امنیت و سلامت روحی و جسمی، اجبار به كار طاقت‌فرسا به مدت طولانی، ترس و وحشت دایمی و... همگی بخش دیگری از رنج كودكان كار است. آمار دیده‌بانان حقوق كودكان و حقوق بشر نشان می‌دهد این شریط نابسامان تنها مختص كودكان كار در كشوری خاص نبوده و كودكان كار سراسر جهان در این شریط نامطلوب قرار دارند.

برای بازگویی رنج كودكان كار همین بس كه بسیاری از آن‏ها در مقابل كار طاقت‌فرسی خود نه پولی دریافت می‌كنند و نه وعده‌ی غذای كامل؛ نهایت لطف كارفرمایان به آن­ها، ارایه‏ی جایی برای خواب و لقمه نانی برای زنده ماندن و دست و پا زدن میان مرگ و زندگی است.

مزارع و كودكان

از نزدیك به دویست و پنجاه میلیون كودك كار در سراسر جهان، صد و هفتاد میلیون نفر (معادل هفتاد درصد) در بخش كشاورزی بیگاری می‌كنند، كه جدا از كار طاقت‌فرسا در معرض آلودگی با سموم زراعی، نقص عضو به دلیل كار با وسایل و ماشین‌آلات كشاورزی، سوختگی، انواع جراحت‌ها و... قرار دارند.

گزارش‌‌های اخیر سازمان بین‌المللی كار، آمار فعالیت كودكان كار در زمین‌های زراعی و یا بخش‌های مرتبط با بخش كشاورزی چون كارخانه‌های نساجی، فرش‌ و گلیم‌بافی، تولید الیاف و... را ده برابر حضور كودكان در سیر بخش‌ها اعلام می‌كند.

آمارهای به دست آمده از گزارش‌های دیده‌بانان حقوق بشر در كشورهایی چون مصر، اكوادور، هند و ایالات متحده نشان می‌دهد این كارگران كوچك بیش از هم‏سالان كارگر خود در سیر كشورها در معرض انواع آسیب‌ها قرار داشته و بالاترین آمار سوءاستفاده جنسی را نیز به خود اختصاص داده‌اند.
نگاهی به چند نمونه وضعیت كودكان كار فعال در بخش كشاورزی و بخش‌های مرتبط به آن بیش‏تر مشخص می‌كند؛ بررسی‌های دیده‌بانان حقوق بشر درباره‏ی وضعیت كودكانی كه در كارخانه‌های نساجی و بافت انواع منسوجات فعالیت می‌كنند، نشان داد هر سال رقمی برابر یك میلیون كودك تنها به انجام كارهای بیهوده‌یی چون جدا كردن اجساد حشرات از غوزه‌های پنبه، پیله‌های كرم برایشم و... مشغول هستند، كه اشتغال به این امور از بارزترین نمونه‌های بیگاری كودكان است. مهم‌تر آن كه اغلب این كودكان در مقابل كار بیهوده و طاقت‌فرسای خود فقط یك وعده غذا دریافت كرده و هیچ مزدی بابت این بیگاری دریافت نمی‌كنند.

در اكوادور نیز وضعیت كودكان كار به همین منوال است. در این كشور حدود ششصد هزار كودك در زمین‌های زراعی به كار مشغول هستند كه نیمی از آن‏ها فقط به چیدن موز از درختان و بسته‌بندی آن‏ها مشغول هستند. فراموش نكنیم آن‏ها نیز دستمزدی دریافت نكرده و یا دستمزد آن‏ها به یك وعده‏ی غذا و یا چند سكه محدود می‌شود.

گزارش‌های دیده‌بانان حقوق بشر از آمریكا، حاكی از آن است كه بیش از یك میلیون و سیصد هزار كودك فقط در مشاغلی چون كار در زمین‌های زراعی، كاشت انواع گیاهان، جمع‌آوری محصولات زراعی، كار در كارخانه‌های تولید مواد غذایی، نساجی، پاك كردن دانه‌های گیاهی و... فعال هستند كه این كودكان نیز در شریط بسیار نامطلوبی به بیگاری مشغول هستند.

در هند نیز بسیاری از كودكان به گروه‌هایی موسوم به «گروه‌های كار كودكان» وارد شده و به صورت گروه­هایی به كار در مشاغل پست و زیان‌آور مجبور می‌شوند. رقم دقیق ین كودكان به پانزده میلیون نفر می‌رسد كه نزدیك به نیمی از آن‏ها در مكان‌های نامعلوم مشغول به كار هستند و بیش از نیم دیگری از این كودكان در نگهداری از زمین‌های زراعی، كاشت و جمع‌آوری محصولات زراعی و مشاغلی از این دست در حال كار بوده و نسبت به گروه نخست شریط قابل قبول‌تری دارند.
كودكان كار در شرایطی این مشاغل بیهوده، سخت و طاقت‌فرسا را تحمل می‌كنند كه بر اساس كنوانسیون بین‌المللی حقوق اجتماعی و سیاسی كودكان (ICCPR) هر كودك باید از حقوق خود برخوردار بوده و تحت حمایت خانواده، اجتماع و قوانین كشور خویش قرار بگیرد. این قوانین به ویژه برای همه‏ی كودكان و نوجوانان زیر هجده سال اجرا شده و كودكان و نوجوانان از حق قانونی خود برای برخورداری از تحصیل رایگان، آموزش مهارت‌های زندگی و اجتماعی، سلامت جسمی و روحی، حقوق اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و... برخوردار شوند.

تشكل‌های كاری و كودكان

شاید بتوان تشكل‌های كاری حمایت كننده كودكان و نوجوانان را نور امیدی برای حمایت از آن‏ها دانست. اغلب این گروه‌ها، كودكان و نوجوانانی را تحت حمایت خود قرار می‌دهند كه والدین آن‏ها درآمد بسیار پایینی داشته (كمتر از پانزده دلار در روز) و ناتوان از پرداخت هزینه­ی زندگی خود هستند. و یا در زمره‏ی خانواده‌های نیازمند و مقروض قرار دارند. در موارد نادری نیز كودكان و نوجوانان كار می‌كنند تا بدهی‌های فراوان والدین و یا حتی والدین والدین‌شان را بازپرداخت كنند و بدهی آن‏ها را با كمك این گروه‌های حمایت‌كننده بپردازند؛ كه به این ترتیب تمام دستمزد آن‏ها بابت بدهی‌ها تصاحب می‌شود.

ین گروه‌ها در سال 1956 میلادی بر اساس كنوانسیون سازمان ملل (UN) شكل گرفته و قوانینی برای آن‏ها تدوین شد؛ اما هیچ یك از این قوانین با وجودی كه هر سال مروری بر آن‏ها شده و قوانین جدیدی به آن افزوده می‌شود، كارایی لازم را نداشته و نمی‌توانند پاسخگوی نیاز كودكان و نوجوانان باشند.
بر اساس آمار، میلیون‌ها كودك كار هر سال در سراسر جهان تحت پوشش این مراكز قرار می‌گیرند، اما تردیدی نیست كه مشكلات فراوانی در نحوه‏ی اداره و روند كاری این مراكز دیده می‌شود.
گزارش‌های دریافتی از دیده‌بانان حقوق بشر در سال 2005 میلادی از هند از شرایط نا‌بسامان این تشكل‌ها حكایت دارد؛ به طوری كه بالاترین آمار آزار و اذیت جسمی، روحی و جنسی كودكان و نوجوانان متعلق به گروه‌های كار فعال در هند است. این وضع در پاكستان، بنگلادش و كشورهای فقیری از این دست نیز به وضوح مشاهده می‌شود.

بیگاری در خانه‌‏ی ناآشنا

در كنار كودكانی كه به عنوان كودكان كار توجه بسیاری از مجامع بین‌المللی را به خود جلب كرده‌اند، برخی دیگر اگر چه شاید به ظاهر در گروه كودكان كار قرار نمی‌گیرند، اما خود گروه بزرگ اما بی‌سرپرست و فراموش شده‌ای را تشكیل می‌دهند كه بی‌تردید آن‏ها نیز نیازمند یافتن پناهی مطمئن هستند.

در بسیاری از كشورهای جهان چون اندونزی، مالزی، هند، بنگلادش، فیلیپین و بسیاری از كشورهای آفریقایی و... كودكانی هستند كه به كار در منزل خود و دیگران گماشته می‌شوند كه این گروه از دید بسیاری جزو كودكان كار طبقه‌بندی نمی‌شوند!

این گروه كه بیش‏تر آن‏ها را دختران تشكیل می‌دهند، به صورت گروهی یا به تنهایی به عنوان مستخدم در منازل مسكونی، هتل‌ها و... به كار گرفته می‌شوند.

این عده نه تنها شانس تحصیل و فراگیری مهارت‌های اجتماعی‌- فردی را هیچ‌گاه نمی‌یابند، بلكه در معرض انواع سوءاستفاده‌ها اعم از مالی، جنسی، عاطفی- احساسی، اجتماعی و... قرار می‌گیرند، كه در صورت اعتراض نه تنها شغل خود را از دست می‌دهند، بلكه ورود آن‏ها به كاری دیگر با مشكلات فراوانی روبرو است چرا كه كارفرمای قبلی آن‏ها برای حفظ حیثیت خود انواع اتهامات را به آن‏ها وارد می‌كند؛ اتهاماتی كه هرگز مرتكب آن نشده‌اند و پس از آن بیكار و بی‌سرپناه در اجتماع رها شده و به جمع كودكان خیابانی افزوده می‌شوند.

آمار سازمان بین‌المللی كار نشان می‌دهد هر چند اطلاع دقیقی از تعداد كودكان و نوجوانانی كه به كار در منازل گماشته می‌شوند دقیقا در دسترس نیست، اما بی‌تردید بخش دیگری از كودكان كار را این گروه بزرگ، اما ناپیدا، تشكیل می‌دهند. از سوی دیگر، مخفی ماندن آن‏ها از دید اجتماع باعث می‌شود تا این گروه متحمل بیشترین آسیب‌ها بشوند. شاخص‌ترین فعالیت این گروه را می‌توان به كار در منازل به عنوان آشپز، مستخدم و... و نگهداری از كودك و سالمند تقسیم‌بندی كرد.

اطلاعات و آمار دیده‌بانان حقوق بشر نشان می‌دهد كشورهایی چون السالوادور در سال 2003 میلادی، گواتمالا در سال 2000، اندونزی در سال 2005، مالزی و اندونزی در سال‌های 2005 و 2004 میلادی و غرب آفریقا در سال 2002 بالاترین آمار سوءاستفاده از كودكان و نوجوانان كار را به خود اختصاص داده‌اند، كه در این بین عمده‌ترین آمارها متعلق به كودكان و نوجوانانی است كه در منازل متمول، هتل‌ها و رستوران‌ها و حتی خانه­ی خود به كار گماشته شده‌اند.

در نگاهی اجمالی كودكان كاری كه به عنوان كارگر برای كار در منازل یا مراكز دیگر به بیگاری كشیده می‌شوند، بالاترین آمار خشونت، سوء‌استفاده جنسی و سوء‌استفاده‌های مالی را به خود اختصاص داده‌اند. سازمان‌های جهانی از این گروه به عنوان «كارگران پنهان» یاد می‌كنند.

كودك سرباز

هر چند بیگاری كودكان و نوجوانان در مشاغل مختلف یكی از بارزترین نمونه‌های پایمال كردن حق كودكان و نوجوانان بوده و به هیچ ترتیب نمی‌توان این حق‌كشی را توجیه كرد، اما وضعیت كودكان سرباز به مراتب وحشتناك‌تر و دردناك‌تر از كودكان كار است.

بررسی‌های دیده‌بانان حقوق بشر نشان می‌دهد كودكان بسیاری از نقاط مختلف جهان به عنوان سرباز به میدان‌های نبرد فرستاده می‌شوند، كه نتیجه‏ی حضور این كودكان در چنین مكان‌های خشونت­زایی چیزی جز ابتلا به انواع بیماری‌های روحی- روانی و مرگ زودهنگام نیست.

از شاخص‌ترین نمونه‌های حضور كودكان سرباز می‌توان به حضور كودكان در جنگ جمهوری دموكراتیك كنگو، لیبرایا، سودان، اوگاندا، لبنان، عراق، افغانستان و... اشاره كرد.

گر چه بسیاری از این كودكان بی‌گناه در جنگ جان باختند، اما عده‏ی زیادی از آن‏ها نیز در اثر ابتلا به بیماری‌های روانی، ایدز، بیماری‌های پوستی، سوءتغذیه و... به ظاهر زنده‌اند، اما زندگی آن‏ها با انتظار مرگ سپری می‌شود.

قاچاق كودكان

گزارش‌های دیده‌بانان حقوق بشر نشان می‌دهد، بسیاری از كودكانی كه به قصد كار و یافتن آینده‌ی روشن به گروه‌های قاچاق كودكان می‌پیوندند، مدت‌ها در شریط سخت و پر التهاب زندگی می‌كنند و با تحمل سفرهای چند ماهه تا چند ساله، در جستجوی فردایی روشن هستند.

آمارهای دیده‌بانان حقوق بشر نشان می‌دهد، هر سال بیش از یك میلیون كودك توسط گروه‌های قاچاق انسان مورد تهاجم قرار گرفته و از مكانی به مكان دیگر جابه‌جا می‌شوند، اما در شریط ابتلا به بیماری‌های ساده تا حاد و تجربه‌های وحشتناكی چون تجاوز جنسی، بدون رسیدن به هدف خود در جامعه‌ رها می‌شوند.

به طور مثال در توگو هر سال بین هفتصد هزار تا یك میلیون كودك قاچاق می‌شوند، كه این قاچاق دوطرفه و به صورت ورود كودكان و نوجوانان دیگر كشورها به این كشور یا به عكس است. این كودكان از نظر توان خواندن و نوشتن مهارت‌های دیگر در حداقل قرار داشته و پس از ورود به كشور هدف از حداقل امكانات برخوردار می‌شوند، این امكانات تنها در یافتن جایی برای خواب و حداكثر یك تا دو وعده‏ی غذایی محدود می‌شود.

آمارها نشان می‌دهد این كودكان نخستین بار توسط كارفرمای خود مورد تهاجم روحی و جسمی قرار گرفته و پس از آن با انواع ناملایمات اعم از تجاوز جنسی، آزار و اذیت‌های روحی و جسمی، تنبیه ‌بدنی، عدم پرداخت حقوق (به فرض قول پرداخت حقوق ماهیانه)، نامناسب بودن محل اقامت از هر نظر، بیكاری و خستگی مفرط به دلیل كار زیاد و طاقت‌فرسا، ابتلا به انواع بیماری‌های روحی و جسمی و.... روبرو می‌شوند.

در نگاه پایانی، فراموش نكنیم كه تفاوتی میان قاچاق و آزار و اذیت كودكان به هر شكل، از نظر جنسیت وجود نداشته و هر دو جنس به یك نسبت در معرض خطر قرار دارند. اما الگوی سوءاستفاده از دو جنس متفاوت است؛ به طوری كه پسرها بیش‏تر برای كار در زمین‌های زراعی و مراكز صنعتی و به طور كلی كارهای سخت و طاقت‌فرسا انتخاب شده و دخترها برای كار در منازل، هتل‌ها و... ورود و فعالیت در گروه‌هایی كه اعمال خلاف عفت انجام می‌دهند و یا به عنوان كارگر جزء در مراكز صنعتی انتخاب می‌شوند. اما این گروه‌ها برای قاچاق كودكان و اعضای بدن آن‏ها، قاچاق كردن كالا و موادمخدر و... از هر دو جنس به یك نسبت بهره می‌برند.

با نگاهی به آن‏چه درباره‏ی وضعیت كودكان كار بیان شد، رسیدگی به وضعیت این موجودات بی‌پناه نیازمند توجهی ویژه است؛ به ویژه آن كه نمی‌توان این وضعیت نابسامان را محدود به منطقه، گروه جنس و یا رنگ و نژادی خاص دانست.

منبع: روزنامه‌ی «همشهری»

من هیچ برای گفتن ندارم فقط از همین جا به همه کوچک پدران دنیا میگویم روزتان مبارک

        دعوت به شرکت در نمایشگاه به مناسبت12ژوئن- روز جهانی لغو کارکودک

"جمعیت تلاش برای جهان شایسته کودکان" به مناسبت بزرگداشت روز جهانی علیه کارکودک(12 ژوئن) از تاریخ

27/3/1388 تا 29/3/1388 مراسمی برگزار می کند.

در این سه روز از ساعت 9 صبح تا 19 نمایشگاه "جمعیت تلاش برای جهان شایسته کودکان" دایر است.

از کلیه دوستداران و فعالان حقوق کودک دعوت می کنیم در این مراسم و نمایشگاه شرکت کنند.

مکان: تهران- خیابان کریم خان- خیابان ایرانشهر- پارک هنر

                     به مبارزه برای محو کار کودک بپیوندید

                                                           "جمعیت تلاش برای جهان شایسته کودکان"

برای اطلاع بیشتربه سایت جمعیت مراجعه نمائید

 (1-هوا 2-سرد است 3- رنگ چشم هایش ابی است 4-من به خانه برگشتم 5-مادرم به خانه برگشت)

اجزای یک ساختمان هستند شما با استفاده از این 5 جمله و 10 جمله که به آن اضافه می کنید یک ساختمان (داستان) بسازید.

جمله های پیشنهادی کودکان را درون فضایی قرار میدهد که مارا به خلوتگاه زندگی آنها رهنمون می شود. خلوتگاهی که پر از...

داستان ع ج/ 9 ساله / کارگر خیاطی، را با هم می خوانیم.

1-هوا

2-سرد است

3-من به خانه برگشتم

4-من تنها در خانه هستم

5-اما من نمی ترسم

6-مادرم به خانه برگشت

7-من یکی را می بینم

8-رنگ چشم هایش ابی است

9-در دست هایش یه چیزی است

10-دارم می بینم

11-گلهایی به زیبایی نور خورشید در دستانش هست

12-آن مرد به این طرف می آید

13-در خانه را می زند

14-من در را باز کردم و گفتم چه می خواهید آن مرد گفت من با مادرت کار دارم

15-مادرم آمد و آن به خانه آمدمن هرگز نفهمیدم که آن کی هست فردا صبح وقتی از خواب بیدارشدم اورا ندیدم بدم از مادرم نپرسیدم که آن مرد کی هست

پایان

                                       منبع: کمیته آموزش جمعیت دفاع از کودکان کار و خیابان

لطفا در مورد این داستان مارا از نظرات خودتون بی دریغ نکنید.

منتظر داستان های دیگر باشید...

برای اطلاعات بیشتر اینجا کلیک کنید

خواهشمندم تمامی نظرات خودتون رو برای این داستان بنویسید با تشکر

هنوز میلیونها کودک در سراسر جهان مورد شدیدترین اشکال استثمار و سو استفاده های دیگر قرار میگیرند.هنوز جسم و جان میلیونها کودک زیر فشار کار فرسوده میشوند.فرصت کودکی کردن و رشد بهنجار در قفس کار از بسیاری از کودکان دریغ میشود.واین باید مایه شرمساری جامعه بشری باشد.

 ضمن تبریک روز جهانی کارگر از همه کارگران فعال و انسان دوست میخواهم که لغوه کار کودک را در فهرست خواستهای اساسی خود قرار دهند.

كودكان كار آرزومنداني كه هرگز به آرزوهايشان نمي رسند .

بعضي وقت ها فكر مي كنم مگر ساختن چند مدرسه در محله هاي فقير نشين  چقدر خرج داره كه دولتها از پرداختن بدان پرهيز مي كنند ؟  اصلا براي اينكه هيچ كودكي گرسنه نماند چقدر بايد هزينه كرد ؟ مطمئنم كه هزينه اش خيلي كمتر از هزينه تسليحاتي  است كه كشورها  به بهانه تهديد خارجي خرج مي كنند شايد هم خيلي كمتر از بنرهاي است كه به مناسبتهاي مختلف در سرتاسر شهر پخش مي شود . شايد هم مصداق بارز توزيع نابرابر ثروت و شايد سيماي تمام نماي  شعار عدالت از سوي دولتها . ثروتي كه بايد در راستاي آرامش كودكان باشد صرف خريد تسليحات  نظامي و شعارهاي سانتي مانتال مي شود .  چرا دور برويم در همين قزوين خودمان ، كنار هر چهار را در كنار هر ماشين مدل بالا دست كم چند كودك مشغول اسپند دود كني و  آدامس فروشي هستند . ودر كنار ساير ظواهر جامعه  نايده انگاشته مي شوند  انگار وجود ان ها پديده ي كاملا طبيعي است و نبود آنها تعجب آور  !  شايد گذرتان به سفرخانه ايل گلي افتاده باشد شايد پسري  كه اسپند دود مي كند را هم ديده باشيد شايد هم همين الان در حال واكاويي هستيد كه كدامي يكي را مي گويم شايد هم اصلا نديده ايد و عزم جزم كرده ايد كه اگر اين دفعه گذرتان افتاد او را مشاهده بفرمائيد .  در آنجا در كنار سايه سايه آدمها كودكي است كه از بخت روزگار سهمش از روزگار اسپند دود كني . رسول نام همين كودك است  . بهش مي گم چرا درس نمي خوني مي گه : وقت ندارم (چيزي عجيبي است نه وقت نداره ! وقتش چه مي شود او كه مثل ما اينترنت و ماهواره و سفر خارجه  ُ داخله ندارد پس مسلما از نظر ما وقت هم زياد دارد دروغ مي گويد خالي بند است  ...... حتما همه كودكان هم مثل او دروغ گویند شاید هم لمپن شاید مخل امنیت و آرامش روان ما... چقدر سخت از دیدن این منظرها چقدر سخت است ببینیم کودکی از پشت پنجره هی التماس می کند بخر بخر نه .....  نه دوست من ، اگر شما مجبور بوديد 2  ساعت از وقتتان را در راه باشيد و 2ساعت در بازگشت و مابقي را در حال كلنجار رفتن و التماس از صاحب سفرخانه باشيد وقت هم كم مياوريد ) خوب چرا كميته امداد ......؟ مگه چقدر مي ده 25000 تومان (زياده نه پول يك ماه كارت شارژ موبايلمان براي مخ زني فلان پسر يا فلان دختر است شايد هم صرف اسمس هاي مزخرف تكراري ) رسول می پرد وسط بحثمان : ‌چقدر بلند حرف مي زنيد خاتمي چه به درد ما مي خوره ملت گرسنه اند .... براي من همين جمله كافي است  (ملت گرسنه اند) ، گرسنه واژه غريب كه شايد فقط اسمش را شنيده باشيم و هيچ كدام تا حال آن را حس نكرد ه ايم . رسول كودك كار خيابان است  از همان كودكان كه طبق قانون 79 كار كشورمان نبايد كار كند . از همان کودکان که هنگام ایست چراغ قرمز هر روز به کررات انها را می بینم . براي من نه قوچاني تحليل گر سیاسی است نه عبدي نه حتي حجاريان براي من رسول ليدر سياسي  است  برای من اوست که معنی نیاز را می فهمد برای من اوست که واقعیات را به تصویر می کشد . شايد بگويم بلاخره هر جامعه يه سري پرتي داره اونم بخشي از همين پرتي خلقته شايد بگيم آخي .... چي مي شه كرد .. و شايد هم چند روزي وجدان درد بگيريم مجبور شيم چند تا آدامس از همين دور گردا بخريم نه .... براي ما آزادي سياسي مهم است براي ما آزادي بيان شرط است براي ما عدم دخالت دولت در نوع پوشش مهم است اصلا فقط خاتمي مهم است  گرسنه ها که معنی سیاست را چه میفهمند نه ؟ اصلا هرچی بدبختی داریم از همین سنخ است این ها به دنبال شکم هستند اینها نیازهای ثانویه را چه می فهمند .  حتما اضافه می کنید من دچار ایده الیسم شده ام باید واقع بین باشم  نه ؟ نه من به كسي راي مي دهم كه براي رسول سرپناهي باشد تا او بتواند درس بخواند تا او هم امكان پيشرفت داشته باشد تا او هم در يك شرايط برابر بتواند خودش را شكوفا كند .

به نقل از وبلاگ سیایت نامه

  شعری از محمد كاظم كاظمی*

********

********

********

به تازگی  گزارشی از سوی سازمان ملل در مورد پدیده تجارت انسان منشر شده است که در آن ازاین تجارت به عنوان پدیده‌ای رو به رشد که به ویژه زنان اغلب در آن دخالت دارند، یاد شده است.

سازمان ملل درباره تجارت انسان آمده است:نتایج بررسی‌های ما حاکی از افزایش تجارت انسان، به ویژه نقش پررنگ زنان در این پدیده شوم است.

به گزارش پایگاه اینترنتی مجله آلمانی اشپیگل و طبق این گزارش، به ویژه در شرق اروپا و آسیای مرکزی 60 درصد افراد دخیل در امرتجارت انسان، زنان هستند.

اداره مبارزه با جنایت و مواد مخدر سازمان ملل (UNODC) نیز با ارزیابی داده‌های آماری 155 کشور در سال‌های 2007 و 2008 اعلام کرد: ‌بررسی‌های انجام شده گسترده و پردامنه‌ترین تحقیقاتی است که تاکنون پیرامون تجارت انسان انجام شده است.

در گزارش 292 صفحه‌ای منتشر شده از سوی سازمان ملل آمده است: تجارت انسان نسبت به گذشته بسیار افزایش یافته و دستیابی به اطلاعات و داده‌های مربوط به کشورهای مختلف نیز بسیار سخت است.

«آنتونیوماریا کوستا» ـ مدیر اجرایی این اداره ـ‌ اظهار کرد: پاره‌ای از کشور‌ها اطلاعات درستی در مورد این مشکل به ما نمی‌دهند. برخی از این کشور‌ها به دلیل جنایت و برخی دیگر نیز به دلیل نبود سازماندهی مناسب در این زمینه اطلاعات کافی در اختیار ما نمی‌گذارند.

علاوه بر این طبق گزارش سازمان جهانی کار(ILO) نیز حدود دو میلیون تن سالانه به نوعی بردگی مدرن تن می‌دهند.

طبق این گزارش به نظر می‌رسد که استثمار جنسی با 79 درصد، شایع‌ترین دلیل تجارت انسان باشد. کار اجباری با اختصاص 18 درصد دومین دلیل رایج‌ تجارت انسان است.

با وجود آمار منتشره، UNODC اعلام کرد که بررسی این وضعیت در خیابان‌های کشورهای مورد بررسی راحت‌تر به چشم می‌خورد.

در ادامه این گزارش آمده است، حدود 20 درصد قربانیان تجارت انسان را کودکان تشکیل می‌دهند. در برخی مناطق غرب آفریقا این درصد حتی به 100 درصد نیز افزایش می‌یابد. در برخی مناطق جنگی نیز آن‌ها مجبور به استفاده از اسلحه و رفتن به جنگ هستند.

گزارش اشپیگل می‌افزاید: با آن که پروتکل سازمان ملل علیه تجارت انسان در سال 2003 اجرایی شد، اما طبق این گزارش هنوز در برخی از کشور‌ها و به ویژه در آفریقا خواسته‌های سیاسی یا ابزار حقوقی لازم برای مبارزه با تجارت انسان وجود ندارد.

UNODC در ادامه از دولت‌ها و بخش‌های خصوصی درخواست کرد که در مسیر مبارزه با تجارت انسان اقدامات جدی‌تری را اتخاذ کنند.

کوستا گفت: جای بسی تاسف است که در قرن 21 ما شاهد انتشار گزارشی در مورد بردگی هستیم.

در ادامه‌ گزارش UNODC آمده است: بحران اقتصادی مطمئنا باعث سخت‌تر شدن شرایط و حاد‌تر شدن مشکل تجارت انسان خواهد شد.

 

 

خبرگزاري فارس: 20 درصد كودكان كار محروم از تحصيل هستند، 55 درصد آنها افغاني هستند،‌ ميانگين سني كودكان كار 13 سال است، 95 درصد آنها پسر هستند و 88 درصد آنها روزي پنج هزار تومان درآمد دارند.

به گزارش خبرنگار اجتماعي فارس، رجب صمدي، مدير كل دفتر امور آسيب ديدگان بهزيستي، رضايي فر، معاون وي و قاسم حسني عضو هيئت مديره انجمن حمايت از كودكان كار امروز با شركت در ميزگرد بررسي وضعيت كودكان كار كه در محل خبرگزاري كار ايران برگزار شد بر لزوم حمايت از اين كودكان براي جلوگيري از آسيبهاي ناشي از كار آنان تاكيد كردند.

* 55 درصد كودكان كار افغاني هستند
صمدي در اين ميزگرد گفت: سال 83 در مجموع حدود 14 هزار كودك كار توسط بهزيستي ساماندهي شد كه اين تعداد در سال گذشته به هفت هزار نفر كاهش يافت كه با توجه به اينكه 55 درصد اين كودكان تبعه افغانستان هستند اين كاهش را مي توان به علت بازگشت جمعي از افاغنه به كشورشان ارزيابي كرد.

* آيين نامه كودكان خياباني تدوين شد
وي افزود: به منظور حمايت بهتر از كودكان كار آيين نامه حمايت از كودكان كار سال مرداد ماه سال گذشته تدوين و مهر ماه ابلاغ شد كه در اوايل دي ماه نيز اين آيين نامه به استانها ابلاغ شد كه در واقع امسال شاهد اجرايي شدن آن خواهيم بود.
مدير كل دفتر امور آسيب ديدگان اجتماعي بهزيستي گفت: بر اساس اين آيين نامه ارگانهاي مختلفي از جمله شهرداري،‌ بهزيستي، وزارت كار، دادگستري و سازمانهاي بيمه گر در زمينه ساماندني كودكان خياباني مسئوليت دارند و بايد هر سه ماه هر يك از اين دستگاهها گزارش عملكرد خود را به وزارت رفاه و شوراي عالي رفاه ارائه كنند اما براي اجراي اين آيين نامه با چالشهايي هم مواجه هستيم كه كمبود بودجه و به خصوص كمبود نيروي انساني در اين زمينه مطرح است.
وي اضافه كرد: در زمان حاضر 42 مركز حمايت از كودكان كار در سراسر كشور فعال است علاوه بر آن 6 مركز پناهگاه يا مهمانسراي موقت نيز در شهرهاي شيراز، اصفهان، تهران، رشت و مشهد فعال است كه نيازهايي اوليه رفاهي اين كودكان را فراهم مي‌كنند.

*100 ميليون كودك كار در دنيا
رضايي فر، معاون اين دفتر نيز در اين ميزگرد توضيح داد: به طور كلي حدود 100 ميليون كودك كار در جهان هستند كه بين 8 تا 40 ميليون نفر آنها در امريكاي لاتين هستند و برآورد مي شود از اين تعداد بين 10 تا 32 ميليون نفر در كشور برزيل باشند.
وي اضافه كرد: در كشور ما نيز بر اساس آمار سرشماري سال 75 حدود 307 هزار نفر كودك بين 10 تا 14 سال به صورت دائمي كار مي كنند و حدود 370 هزار نفر نيز كارگر فصلي هستند بنابراين بيش از 700 هزار كودك زير 15 سال در ايران كار مي كنند كه بر اساس قانون كار كردن آنها غير قانوني است.
معاون دفتر امور آسيب ديدگان اجتماعي بهزيستي خاطر نشان كرد: براي ساماندهي كودكان كار دو رويكرد وجود دارد يكي جمع آوري و نگهداري آنها كه متاسفانه پس از طي دوران نگهداري حمايتهاي اجتماعي دائمي از اين كودكان و به خصوص خانواده هاي آنها بسيار مشكل است زيرا والدين اكثر اين كودكان معتاد يا بزهكار يا بي سواد و كم سواد هستند و فراهم كردن شغل براي آنها بسيار مشكل است ضمن اينكه اكثر اين كودكان داراي خانواده‌هاي آشفته‌‌اي هستند كه ساماندهي آنها بسيار پيچيده و مشكل است.

* روزي 5 هزار تومان، درآمد كودكان كار
رضايي‌فر گفت: از مجموع هفت هزار نفري كه سال گذشته به عنوان كودك خياباني از سوي بهزيستي شناسايي شدند، حدود 90 درصد داراي خانواده هستند و شب را به خانه بر مي گردند و حدود 10 درصد از خدمات بهزيستي استفاده مي كنند، 55 درصد آنها افغاني هستند كه البته آمار كودكان كار افغان در بعضي شهرها به 70 درصد هم مي رسد، 89 درصد اين كودكان پدر داشتند،96 درصد مادر داشتند و 88 درصد كودكان كار روزي پنج هزار تومان درآمد دارند ضمن اينكه 95 درصد آنها نيز هيچ سابقه بزهكاري نداشتند.
وي در مورد آيين نامه جديد ساماندهي كودكان خياباني توضيح داد: بر اساس اين آيين نامه كه 2 ميليارد و 350 ميليون تومان براي اجراي آن بودجه در نظر گرفته شده است سه سطح خدمت به كودكان خياباني تعريف شده است، سطح اول شناسايي و بازگشت به خانواده، سطح دوم نگهداري بين 6 تا يكسال براي بازگشت به خانواده و سطح سوم نگهداري دائم در مراكز بهزيستي است.

* جمع آوري كودكان خياباني بي‌فايده است
رضايي فر گفت: بر اساس اين آيين نامه بايد به جاي جمع آوري كودكان كار كه به هيچوجه علمي و قابل قبول نيست به شناسايي و توانمند سازي آنها و خانواده هايشان بپردازيم و البته شوراهاي اجتماعي استانها و سازمانهاي غير دولتي نيز در اين زمينه بايد فعال شوند.

* روزنامه فروشي كودكان كار در مشهد
معاون دفتر امور آسيب ديدگان اجتماعي بهزيستي به يك نمونه موفق از ساماندهي كودكان كار در مشهد اشاره كرد و گفت: در اين طرح به كودكان كار كه اكثر آنها افغاني بودند براي فروش روزنامه خراسان در مشهد بكارگيري شدند، به آنها لباسهاي مخصوصي داده شد و خوشبختانه مردم با خريد روزنامه از اين كودكان از اين طرح حمايت كردند و بسياري از اين كودكان توانستند با درآمد مناسب مشكلات خانواده‌هاي خود را كه ناشي از فقر بود كم كنند.
وي به ايجاد پايگاههاي ثابت و سيار شناسايي آسيبهاي اجتماعي در چند شهر كشور اشاره كرد و گفت: در مرحله جديد اين طرح كه قبلا به صورت پايگاههاي سيار در ترمينالها و سطح شهر به شناسايي آسيب ديدگان اجتماعي مي پرداخت، پايگاههاي جديد ثابت نيز در برخي پاركها بنا مي شود كه فقط يك اتاق است كه در آن يك مددكار فعال است و به جاي آنكه كودكان كار و دختران فراري در دام باندها و گروههاي خلافكار بيفتند از آنها حمايت مي كنند.

* مددكار مدرسه لازم است
رضايي فر همچنين با اشاره به اينكه بسياري از دختران فراري سابقه شكست تحصيلي را هم داشته‌اند بر لزوم حضور مددكاران و روانشناسان براي حمايت از آنها و ارتباط گيري با خانواده هاي آنان در مدارس تاكيد كرد.
انتهاي پيام/ز

«۹۲ درصد کودک‌آزاری‌ها در مناطق جنوبی تهران و در خانه‌های کوچک و مستاجری اتفاق می‌افتد». سعید مدنی پژوهشگر اجتماعی رابطه فقر و خشونت را بسیار تنگاتنگ می‌داند. او از یافته‌های تحقیقی می‌گوید که پزشکی‌ قانونی روی ۳۲۴ دختر و پسر زیر ۱۵ سال انجام داده است: «پرونده‌های ۲۳۷ دختر و ۸۷ پسری که به پزشکی قانونی ارجاع داده شده‌اند، نشان می‌دهد که این کودکان متعلق به طبقه اجتماعی و اقتصادی پائین هستند .شایع‌ترین سن ارجاع دختران ۱۱ تا ۱۵ بوده و ۶۴ مورد آنها مورد تجاوز قرار گرفته‌اند».

این پژوهشگر اجتماعی که کتابی درباره کودک آزاری منتشر کرده است، می‌گوید: «کودک آزاران می‌توانند از میان تمامی‌ گروه‌های اقتصادی، اجتماعی و نژادی باشند و هر چند این آزارگران در تمامی طبقات اعم از پردرآمد و هم کم درآمد دیده می‌شود، اما کودک‌آزاری در میان گروه‌های کم درآمد به دلیل محدودیت امکانات برای دفاع و حمایت از کودکان بیشتر صورت می‌گیرد». فقر و نابرابری در سال‌های اخیر در ایران روندی رو به افزایش داشته است که سعید مدنی با تصویری که از فقر در ایران ارائه می‌دهد به این نتیجه می‌رسد سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی دولت ما را روز به روز فقیرتر می‌کند و آینده کودکان‌مان مبهم‌تر می‌شود.

او می‌گوید: «بر اساس آمار رسمی یک و نیم میلیون نفر در فقر شدید به سر می‌برند اما اقتصاددانان مستقل معتقدند شش میلیون ایرانی دچار فقر شدید هستند». به گفته مدنی افرادی با فقر شدید مواجه می‌شوند که درآمدشان کمتر از میزان لازم برای تامین غذای کافی (معادل دو هزار و ۱۰۰ تا دو هزار و ۳۰۰ کالری برای هر فرد ) است و یا درآمدی کمتر از یک دلار در روز است. فقر مطلق از دیگر شاخص‌هایی است که این پژوهشگر اجتماعی به آن اشاره می‌کند: «افرادی که حداقل درآمد را برای تامین نیازهای اولیه نظیر نیاز به خوراک، آموزش؛ بهداشت و درمان و مسکن دارند با فقر مطلق مواجهند. آمار رسمی ۹ تا ۱۰ میلیون نفر را در این شاخص جای داده است؛ در حالی که آمارهای غیررسمی ۲۰ تا ۲۵ میلیون ایرانی را در وضعیت فقر مطلق قرار می‌دهند».

به اعتقاد این پژوهشگر آسیب‌های اجتماعی به دلیل افزایش تورم، خط فقر در طول سال‌های ۸۳ تا ۸۶ به مراتب بدتر شده است. به طور ی که در سال ۸۵ تورم نسبت به سال گذشته‌اش ۱۹ درصد افزایش پیدا کرده است. میزان کالری‌های دریافتی هم از دیگر مواردی است که مدنی به آن اشاره می‌کند: «۲۱۷۹ کالری میزان سیری شکم است. بر این مبنا افراد در خط فقر از ۱۸ درصد به ۱۹ درصد رسیده است و جمعیت زیر خط فقر از ۱۲ میلیون نفر به ۱۳ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر رسیده است. این نشان می‌دهد مسئله فقر در ایران روند رو به افزایش داشته است».

«امسال شورای تعیین حداقل دستمزد خط فقر را ۶۰۰ هزار تومان اعلام کرد و عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس هم اعلام کرده ۱۴ میلیون نفر در خط فقر مطلق قرار دارند و امکان تامین نیازهای اولیه خود را ندارند». مدنی بر این نکته اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: «برآوردهای اقتصاددان مستقل بین ۲۰ تا ۲۵ میلیون نفر در خط مطلق فقر به سر می‌برند. این فقر مطلق نابرابری در ایران را نشان می‌دهد. مطالعات نشان داده که در فاصله سال ۸۳ تا ۸۵ متوسط کالری دریافتی جامعه بیش از استاندارد بوده است و به ۳۳۰۰ کالری رسیده است اما در چنین شرایطی درحالی که دهک‌های هفتم به بالا پرخوری می‌کردند و کالری دریافتیشان بالا بوده اما دهک اول زیر میزان کالری مورد نیاز و حدود ۱۹۰۰ کالری دریافت می‌کردند». مدنی وقتی از فقر در ایران تصویری می‌دهد به ابتدای صحبتش باز می‌گردد: «شیوع کودک‌آزاری در میان خانواده‌های فقیر بیش از خانواده‌های متوسط است. شش میلیون ایرانی هر شب با شکمی گرسنه سر بر بالین می‌گذارند و باز نتایج تحقیق نشان می‌دهد اگر زنان در گذشته به خاطر فقر و استیصال تن‌فروشی می‌کردند امروز علاوه بر این نکته زنان برای از بین بردن نابرابری‌ها تن فروشی می‌کنند. بنابراین اثرات نابرابری را نباید دست کم بگیریم».

او به تحقیق دیگری اشاره می‌کند که در درمانگاه‌های شهر تهران انجام شده است: «۵۱ درصد کودکانی که ارجاع داده شده‌اند متعلق به خانواده‌های فقیر؛ ۴۰ درصد متعلق به خانواده‌های طبقه متوسط و ۹ درصد از خانواده‌های ثروتمند بوده‌اند».

به گفته او بین نوع واحد مسکونی و وقوع کودک آزاری در تهران رابطه معناداری وجود دارد. کودکانی بیشتر مورد آزار و اذیت قرار گرفته‌اند که در خانه‌های کوچک و مستاجری و در محله‌های پرجمعیت رشد می‌یابند.

دختران، آزاردیدگان و پدران، آزاردهندگان

بیشتر موارد کودک آزاری در محیط خانه رخ داده و بیشترین گروه سنی را کودکان پنج تا ۹ سال و سپس گروه ۱۰ تا ۱۴ سال تشکیل می‌دهند که دختران بیشترین آزاردیدگان و بیشتر آزاردهندگان پدران بوده‌اند.

این بخش دیگری از یافته‌های تحقیقی سعید مدنی است. می‌گوید: «کودک‌آزاری از جمله موضوعاتی است که می‌تواند، آثار سویی در بزرگسالی برای کودک به همراه داشته باشد. مطالعات صورت گرفته روی زنان روسپی در تهران نشان می‌دهد، ۳۰ درصد آنها در دوران کودکی مورد آزار جنسی قرار گرفته‌اند. شایع‌ترین سن ارجاع دختران آزار دیده جنسی ۱۱ تا ۱۵ سال و پسران ۶ تا ۱۰ ساله است.

مطالعه و تحلیل تمامی موارد کودک‌آزاری گزارش شده در روزنامه‌های کثیرالانتشار در سال‌های ۱۳۷۵ تا ۱۳۷۷حاکی از آن است که اغلب موارد کودک‌آزاری که خبر آنها به روزنامه‌ها کشیده شده‌است (موارد حاد)، در محیط خانه رخ داده و بیشترین گروه سنی را کودکان پنج تا ۹ سال و سپس گروه ۱۰ تا ۱۴ سال تشکیل می‌دهند که دختران بیشترین آزار دیدگان و بیشتر آزاردهندگان پدران بوده‌اند».

فرهنگ آشتی

کودک آزاری چیست؟

به چه رفتارهایی کودک آزاری می گوییم ؟

کودکان به عات ویژگیهایی که از نظر سنی دارند ، بسیلر آسیب پذیر هستند و نیاز به حمایت و مراقبت وما دارند. اما گاهی بزرگسالان به دلایل مختلف به جای حمایت و مواظبت از کودکان انان را مورد آزار قرار می دهند . کودک آزاری شامل رفتارهایی است که توسط افراد دیگر خصوصا ً بزرگسالان نسبت به کودکان انجام می گیرد و به نوعی به سلامت جسمی و روانی کودکان آسیب می رساند . رفتارهایی که به صورت تصادفی انجام می شوند کودک آزاری به حساب نمی آیند . مانند اینکه کودکی به علت تصادف با اتومبیل دچار نقص جسمی شود .

کودک آزاری چگونه صورت می گیرد ؟

کودکان به صورت های مختلف مورد آزار قرار می گیرند :

1-کودک آزاری جسمی:

یعنی رفتارهایی که به جسم کودک صدمه می زند مانند: کتک زدن ، سوزاندن ، مجروح کردن ، شکستن و ...

2-کودک آزاری روانی:

شامل رفتارهایی است که به سلامت روانی کودک آسیب می رساند مانند: توهین کردن ، ترساندن ، تحقیر کردن ، تبعیض و ...

3-بی توجهی و غفلت:

یعنی توجه نکردن به نیازهای اساسی کودکان مانند : تغذیه ، بهداشت ، پوشاک ، آموزش و... در حدی که به سلامت جسمی و روانی آنان آسیب برسد .

4-سوء استفاده:

یعنی استفاده از کودکان در ارتباط با مواد مخدر ، واداشتن آنها به کارهای دشوار ، سوء استفاده جنسی به صورت های مختلف و...

چرا کودکان مورد آزار قرار می گیرند ؟

ناآگاهی والدین : گاهی والدین یا افراد دیگر که به کودک آزار می رسانند ، نمی دانند که رفتار آنها کودک آزاری است مانند : کسانی که کودکان را تنبیه بدنی می کنند ، مورد تحقیر و توهین قرار می دهند ، به نیازهای اساسی آنها توجهی ندارند و این رفتارها را عادی و معمولی می دانند .

مشکلات اقتصادی : فقر سبب می شود که کودکان از دسترسی به نیازهای اساسی خود مانند آموزش ، بهداشت ، تغذیه و... محروم شوند و یا والدین به علت فشارهای مالی با رفتارهایی مانند : پرخاشگری ، خشونت ، بی توجهی و.. کودکان را مورد آزار قرار دهند .

اعتیاد: به علت خصوصیاتی که در اغراد ایجاد می کند مانند : پرخاشگری ، بی مسئولیتی ، کاهش عواطف و... سبب می شود که کودکان مورد آزار به ویژه از نوع سوء استفاده قرار گیرند .

بیماری های روانی : در صورتی که والدین به بیماری های روانی مبتلا باشند ، با رفتارهاای مانند تند خویی ، خشونت ، ناسازگاری ، بی توجهی و... که ناشی از بیماری روانی آنهاست ، سبب آزار کودکان می شوند .

مشکلات خانوادگی : مشاجرات شدید و طولانی والدین ، جمعیت زیاد خانواده ، شیوه های تربیتی نامناسب ، در برخی موارد وجود ناپدری و نامادری و... سبب می شود که کودکان موردآزار قرار گیرند تا حدی که مشکلات خانوادگی یکی از دلایل کودک آزاری به شمار می رود .

مشکلات کودکان : کودکانی که مشکلات نسبتا ً پایدار و شدید دارند بیشتر از سایر کودکان مورد آزار قرار می گیرند . مانند : کودکانی که دچار بیماری های جسمی مزمن و طولانی مدت یا مشکلات رفتاری از قبیل پرخاشگری ، بی قراری ، بیش فعالی ، اضطراب ، شب ادراری و... هستند به علت مشکلاتی که برای بزرگسالان ایجاد می کنند و نیز به سبب ناآگاهی والدین از این مشکلات اغلب مورد آزار جسمی و روانی قرار می گیرند .

مشکلات مدرسه : مشکلاتی که در مدرسه برای دانش آموزان ایجاد می شود مانند : انتظار بیش از حد ، ندیدن تفاوت ها ، ایجاد اضطراب ، ترس و رقابت های شدید ، تبعیض ، تنبیه بدنی ، تحقیر و توهین و... سبب آزار جسمی و روانی کودکان می شوند .

چگونه می توانیم کودک آزاری را کاهش دهیم ؟

کودکان را بهتر و بیشتر بشناسیم :

شناخت کودکان و نیازهای آنان سبب می شود که رفتار بهتری با آنان داشته باشیم . برای این کار می توانیم از روش های مختلف مانند خواندن کتاب های مناسب ، شرکت در کلاس های آموزشی ، مشورت کردن با افراد آگاه و.. استفاده کنیم .

علت کودک آزاری ار بشناسیم :

کودک آزاری مانند هر رفتار دیگری علتی دارد . سعی کنیم علت آن را پیدا کنیم و با برطرف کردن آن ، کودک آزاری را کاهش دهیم . ممکن است برخی از مشکلات را نتوانیم از بین ببریم ، در آن صورت پذیرفتن ان بهتر از آزار دادن کودکان است .

از دیگران کمک بگیریم :

کمک گرفتن و مشورت کردن نشانه هوشیاری و آگاهی است ، نه ناتوانی. برای کاهش مشکلات خود می توانیم از مراکز مشاوره حضوری ، تلفنی ، سازمان های غیر دولتی ، افراد آگاه و... کمک بگیریم .

آرامش خود را حفظ کنیم :

زندگی همیشه با مشکلات همراه است ، سعی کنیم خشم خود را کنترل کنیم و برای مشکلات چاره جویی نماییم . بسیاری از کودک آزاری ها در شرایطی انجام می گیرد که والدین قادر به کنترل خشم خود نیستند . کنترل خشم آموختنی است و می توانیم با تمرین بر خشم خود غلبه کنیم .

کودک آزاری چه زیان هایی برای کودکان دارد ؟

کودکی دوران رشد و شکل گیری شخصیت است . انواع کودک آزاری در یان سال های حساس و مهم ، به رشد و سلامت آنان آسیب های جدی می رساند . کودکان آزار دیده در همه جنبه های رشد جسمی ، ذهنی ، روانی و اجتماعی با مشکلات و نارسایی های فراوانی روبرو خواهند شد. بررسی های انجام شده نشان کمی دهد بسیاری از کودکانی که در دوران کودکی قربانی آزار ئو بد رفتاری بوده اند ، در بزرگسالی خود به آزار کودکان پرداخته اند و این بزرگترین زیان کودک آزاری است که سبب تداوم آن می شود .

چگونه می توانیم از کودک آزاری پیشگیری کنیم ؟

پیشگیری همیشه بهتر ، آسانتر و سریعتر از درمان است . برای پیشگیری از کودک آزاری می توانیم از راهکارهای زیر استفاده کنیم :

1. دقت در ازدواج و تشکیل خانواده ، خودداری از ازدواج های تحمیلی ، ناشناخته ، شتابزده و ازدواج در سنین پایین .
2. توجه به تنظیم خانواده و تعداد مناسب فرزندان .
3. افزایش آگاهی در زوینه پرورش فرزندان و شیوه های مناسب رفتار با آنان .
4. پذیرش مسئولیت و انجام وظایف خود به عنوان پدر ، مادر ، سرپرست و... نسبت به کودکان .
5. آشنایی با حقوق و نیازهای اساسی کودکان .
6. توجه به سلامت جسمی و روانی خود و کاهش فشارهای عصبی و مشکلات رفتاری خود که سب کودک آزاری می شود .
7. تقویت روحیه کمک گرفتن هنگام برخورد با مشکلات و آشنایی با مراکز حمایتی ، امداد در مورد کودکان و خانواده ها.

بروشور سازمان یونیسف ایران با همکاری وزارت بهداشت ،درمان و آموزش پزشکی مرکز مدیرت بیماری ها اداره سلامت روان

ali.jpg 32K View Download

علي مهين ترابي يكي از 74 كودك زير 18سال اعدامي

علي مهين ترابي نوجواني که در سن 16 سالگي و در طي نزاعي دسته جمعي در مدرسه متهم به قتل همکلاسي خود گشته بود و عليرغم رد اتهام توسط وي و نواقص پروند سرانجام ازسوي شعبه 33 دادگاه عمومي بررسي مجرمان نوجوان درکرج به مجازات اعدام محکوم شده است . پس از تائيد حکم در ديوان عالي کشور و بي نتيجه ماندن تلاش شوراي حل اختلاف ، پس از 5 سال تحمل زندان سرانجام اجراي حکم اعدام اين نوجوان به اجراي احکام زندان رجايي شهر کرج ابلاغ گرديد. هر چند سازمانهاي مدافع حقوق بشري ، اتحاديه اروپا و بالاخص سازمان عفو بين الملل در سال 2007 طي گزارشي مفصل از حکومت جمهوري اسلامي درخواست توقف حکم اعدام اين نوجوان را نموده بودند و عليرغم اينکه ايران کشوري است که عضو «پيمان بين المللي حقوق مدني و سياسي» و «آي. سي. سي .پي. آر» ، است و تعهد کرده است که مجرمين زير سن قانوني را اعدام نکند اما حکومت جمهوري اسلامي که بالاترين آمار اعدام کودکان را در دنيا دارست اکنون حکم اعدام اين نوجوان را در آستانه اجرا قرار داده است.مسلم است توقف حکم اعدام اين نوجوان تلاش بي دريغ مدافعان حقوق بشر و اصحاب رسانه اي را مي طلبد . همچنين در ذيل نامه اي از اين نوجوان اعدامي مورخه آذر ماه سال گذشته جهت تنوير افکار عمومي مي آيد :

پاييز گفت تا چند روز ديگر مي رود.

مامور زندان هم گفت قبل از رفتن پاييز تو هم مي روي .

با انگشت روزها را مي شمارم .

لحظه هاي مرموز به تندي مي گذرند.

لولوي شب مي آيد ، هر شب ...

تو هم مي بيني ؟

اينجا تاريک است .

بوي مدرسه از يادم رفته .

حالا من - علي مهين ترابي ، فرزند محمد رضا متولد سال 1365 - شاگرد درسخوان سال دوم هنرستان در ميان اين جمعيت نام ديگري هم دارم " اعدامي "!هيچ وقت زمستان را دوست نداشتم اما حالا که قرار است ديگر هيچ وقت روي خيابان هاي سفيد محله مان را نبينم دلم براي برف بازي حسابي تنگ مي شود.

جويباري از چشم هايم جاري مي شود.

مرگ لالايي مي خواند، صداي خاموشش را مي شنوم .

ضربه هاي قلبم يکي يکي خاموش مي شوند.

لحظه هاي غم انگيز زندگي ام از چهاردهمين روز بهمن سال 81 شروع شد.

در رشته کامپيوتر يک هنرستان غير انتفاعي درس مي خواندم.

شاگرد اول مدرسه بودم . به همين خاطر روياي شرکت در المپياد برايم در حال تحقق بود. اما...

ميلاد و مزدک همکلاسي هايم بودند . آن روز با هم درگير شدند . وقتي فهميدم درگير شده اند رفتم جدايشان کنم . دلم نمي خواست نمره انضباطشان کم شود.

وقتي يکي از بچه ها فرياد زد: مدير آمد بچه ها از هم جدا شدند.

شاگردها به صف وارد کلاس مي شدند.

مزدک فکر کرد به طرفداري از ميلاد وارد دعوا شده بودم . نمي دانست هيچ قصدي نداشته ام .

مزدک گفت : "زنگ آخر بايست کارت دارم ."

اهل دعوا نبودم ، همه اين را مي دانستند . دلم نمي خواست در موردم اين طوري فکر کند . به کلاس رفتم . مي خواستم با مزدک حرف بزنم و برايش بگويم که فقط مي خواستم آتش دعوا را بخوابانم اما مزدک قبل از اين که حرف هايم را بشنود از شدت عصبانيت به طرفم هجوم آورد. اما بچه هاي کلاس اورا گرفتند و بي نتيجه به کلاس خودم برگشتم .

زنگ آخر

آن روز در تمام زنگ ها دلم حسابي شور مي زد. بالاخره زنگ آخر خورد . زنگ آخري که بوي مرگ مي داد.مقابل دم در مدرسه مزدک را ديدم . ميلاد هم با من بود. همان موقع مزدک نزديک شد و درگيري رخ داد. خيلي از بچه هاي مدرسه دورمان بودند . عده اي مي خواستند جدايمان کنند . همهمه بدي بود . نفسم داشت بند مي آمد.حلقه دانش آموزان مدرسه لحظه به لحظه تنگ تر مي شد . طرفدارهاي من ، ميلاد و مزدک پخش شده بودند . وقتي ياد آن صحنه مي افتم قلبم از جا کنده مي شود . بچه ها از طرف فشارم مي دادند . به عقب کشيده شدم . فشار آن قدر زياد بود که چند قدم عقب تر رفتم . چاقو را از جيبم در آوردم . مي خواستم با نشان دادن چاقو آن ها را بترسانم . مزدک و ميلاد هنوز با هم درگير بودند . ميلاد از پشت سر اورا مورد ضرب و شتم قرارداده بود که ميلاد به طرفم آمد . آن لحظه نفهميدم چه اتفاق افتاد. ناظم آمد . چشم هايم داشت مي سوخت . فضا غبار آلود بود . مرثيه چشمانم تمامي نداشت . نفس نفس مي زدم که ناظم رسيد . با آمدن او بچه ها فراري شدند. بعضي ها مزدک را که به شدت عصباني بود کناري کشيدند . او داشت کاپشنش را درمي آورد و همچنان هم تهديد مي کرد. يک لحظه متوجه شدم پيراهنش خوني است . حالم خراب شد .دنيا دور سرم چرخيد . تمام توانم را در تارهاي صوتي ام حمع کردم و فرياد زدم کدام نامردي اورابا چاقو زده ؟انگاري همه کوچه ها به بن بست مي رسيدند.نزديکي هاي مدرسه فقط يک ماشين در حال حرکت بود . با التماس و گريه خواستم توقف کند .راننده وقتي ديد مزدک خوني است گفت به من ربطي ندارد. مي ترسيد گرفتار شود . گفت :" هر کي زده خودش هم ببردش بيمارستان ."دنيا دور سرم مي چرخيد. گفتم آقا تورا به جان بچه هايتان مارا ببريد . من نزده ام اما مزدک همکلاسي ام است شما اورا برسانيد خودم تا اخرش هستم .راننده ايستاد اما سوارمان نکرد. فکر مي کردم حالش خوب مي شود. سرانجام يکي از دبيرهاي مدرسه آمد و مزدک را به بيمارستان رساند. خودم به دفتر مدرسه رفتم .بچه ها ميلاد را هنگام فرار از صحنه جرم گرفته و به دفتر برده بودند.

پليس در مدرسه

دقايقي بعد مامورهاي پليس آمدند. به کلانتري منتقل شدم . تا به آن روز نمي دانستم کلانتري چه شکلي است . رنگ به صورت نداشتم . انگشت هايم مي لرزيد. دلم آرام نمي گرفت . انگار يخ زده بودم . افسر نگهبان گفت :" مزدک زنده است ." با شيندن اين حرف حالم بهتر شد . گفتم خدارا شکر چون خود مزدک به همه مي گويد که من در اين ماجرا تقصير نداشته ام .

دو روز بعد

ثانيه هاي وحشت به کندي مي گدشتند حقيقت تلخي در راه بود . من و زندان؟

اي کاش هيچ وقت در لحظه هاي مايوس کننده آن روزها اسير نشوي .

باورم نمي شد ، نه ! کابوس بود . بگو هنوز هم دارم کابوس مي بينم ...

بابا آمد . پشت در بازداشتگاه ايستاد. در چشم هايم زل زد . گفت :" بي آبرو ! انتظار هيچ حمايتي از من نداشته باش . آبروي چند ساله مارا به باد فنار دادي . لعنت ...!"مي خواستم فرياد بزنم . صداي بغض آلودم از ته گلو بيرون آمد . شرم داشتم در بازداشتگاه به چشمان بابا نگاه کنم. گفتم : " شما به ملاقات مزدک برويد خودش همه داستان را همان طور که بوده برايتان تعريف مي کند. مزدک به شما و همه آن آدم هاي بيرون مي گويد که من نزده ام .."بابا آه عميقي کشيد و رفت . عمق تلخي نگاهش هنوز جانم را مي سوزاند . بعد ازر فتن بابا به اداره آگاهي منتقل شدم و در آن جا آوار نا باوري بر سرم فروريخت .آه ! مزدک مرده بود.

بيچاره بابا اين را مي دانست به همين خاطر بدون حرفي فقط آه کشيد و رفت . رفت و تا بيست روز ديگر هم به ملاقاتم نيامد. با درخواست ديگران هم براي گرفتن وکيل مدافع مخالفت مي کرد.داشتم از درون مي سوختم . از همان روز ديگر چشم هايم به جز پنجره هاي بسته هيچ نمي ديد. آرام و قرار نداشتم ، تبسمي در لحظه هاي مبهم اين کابوس جا نمي گرفت . هنوز هم صدايي نيست ، جز مرگ ، اين را مي شنوي ؟من هيچ ضربه اي نزده بودم. اما انگا ر پشت شيشه هاي قطورترين پنجره زمان ايستاده بودم .خانواده مزدک خدابيامرز برخوردي انساني با من داشتند . بابا گفت :" فقط بگو غلط کردم . بگو اشتباه شده . تقاضاي عفو و بخشش کن." . اين ها آدم هاي خوبي هستند، داغ دارند اما تورا مي بخشند مي دانم ."

در دادگاه

بعداز سه جلسه دادگاه قاضي فقط مي پرسيد:" آيا سه ضربه را قبول داري ؟"من که فقط روي بدن مزدک خون ديده بودم مي گفتم نه ! ضربه اي نزده ام اما يک قسمت خون آلود روي بدنش ديدم ..قاضي مي گفت : پس يک ضربه را قبول داري ؟گيج بودم . اصلا ضربه اي نزده بودم اما بايد به کاري انجام نشده اعتراف مي کردم. بارها گفتم اصلا ضربه اي نزده ام و شايد در لحظه اي که اورا هل داده اند بر اثر ازدحام جمعيت او مورد اصابت کارد قرار گرفته است .

پاييز دارد مي رود . من هم دارم مي روم.

در شعبه تشخيص ديوان عالي ، لايحه دفاعيه وکيل مدافع ام رد شده و در اعاده دادرسي هم به آن توجهي نکردند.

پرونده ام براي تاييد نهايي به حوزه رياست قوه قضاييه رفت . در آن جا آيت الله شاهروردي دستور دادند :" با توجه به نظريه مشاورين محترم ، پرونده در يکي از هيات هاي حل اختلاف به صلح و سازش ختم شود."

حالا روزها مي گذرند . تا به حال اين قدر به مرگ نزديک نشده بودم ؟

زمان زيادي به اجراي حکم باقي نمانده . هنوز آرزوهايم را درست نقاشي نکرده بودم که توفان زد.

در هجوم وحشيانه اين خزان دل کسي به غنچه ها رحم نکرد. ميله هاي زندان را تا بحال ديده اي ؟

تا به امروز درگرداب غوطه خورده اي ؟ نفسم دارد بند مي آيد . پنج سال است که ثانيه ها را به انتظار رهايي مي شمارم .

صدايي در نيمه شب به گوشم مي رسد . وقتي لولوهاي وحشت مي آيند زمزمه اي آرام و نا خودآگاه به قلبم هشدار مي دهد که روزي بي گناهي ام به اثبات مي رسد . زمان زيادي باقي نمانده . برايم دست به دعا ببر . حالا تمام آروزيم اين است که مزدک به خواب مادرش بيايد و برايش از حقيقت آن روز و بي گناهي ام بگويد.

به انتظار زمستان مي نشينم .

اگر رها شوم براي پدر و مادر مزدک فرزندي مي کنم .

نجات ، نجات ، نجات.... حالا قبل از رفتن پاي چوبه دار اين واژه را با تمام وجود فرياد مي زنم . صدايم را مي شنوي ؟ جواني ام را مي بيني ؟

" به خدا من بي گناهم . به جواني ام رحم کنيد . همين ."

هنوز میلیونها کودک در سراسر جهان مورد شدیدترین اشکال استثمار و سو استفاده های دیگر قرار میگیرند.هنوز جسم و جان میلیونها کودک زیر فشار کاز فزسوده میشوند.فرصت کودکی کردن و رشد بهنجار در قفس کار از بسیلری از کودکان دریغ میشود.واین باید مایه شرمساری جامعه بشری باشد.

جمعیت تلاش برای جهانی شایسته کودکان ضمن تبریک روز جهانی کارگر از همه کارگران فعال و انسان دوست میخواهد که لغوه کار کودک را در فهرست خواستهای اساسی خود قرار دهند.

         روابط عمومی جمعیت تلاش برای جهانی شایسته کودکان